• E-Bestel
    X

Voeding in de Zorg - december 2018

In de decembermaand zijn we veel samen en zijn er allerlei activiteiten. Dat is mooi om te zien, maar eigenlijk zou dat de rest van het jaar ook zo moeten gaan, vindt ouderarts Yvonne van Ingen. Weet jij al wat jullie gaan eten met kerst? We nemen je, ter inspiratie, mee over de grens en kijken wat ze in andere landen eten. Ook geven we je tips voor een lekkere kerstdesserts, bijvoorbeeld tiramisu zónder rauwe eieren. Zorgmedewerkster Astrid Spier vertelt over haar werk en we hebben de meest gelezen berichten in 2018 voor je op een rij gezet. Geniet ervan én van de gezelligheid deze maand!


Wat eten ze met kerst in Europa?

Wist je dat elk land zijn eigen tradities kent als het om het kerstdiner gaat? In Nederland is het gourmetten erg populair. Maar wat eten ze in de rest van Europa? We geven je graag een kijkje in de Europese keuken. Misschien brengt het je op ideeën.

Frankrijk
In Frankrijk zijn ze dol op luxe gerechten. Kreeft, oesters of foi gras zie je daar dan ook op veel kersttafels verschijnen. Met daarbij natuurlijk een goede Franse wijn of een lekker glaasje champagne.

Engeland
Trifle is een typisch Engels nagerecht. Het bestaat uit meerdere lagen in een glas of een glazen kom. De klassieke trifle heeft als onderste laag stukjes, daarover wat vers fruit, bijvoorbeeld aardbeien of perziken en ten slotte een laag vla.

Finland
Het hoofdgerecht in Finland bestaat meestal uit ham met mosterd en brood. Als nagerecht eten de Finnen graag gemberkoekjes of rijstpudding.  In de rijstpudding wordt een amandel verstopt en diegene die de amandel vindt mag een wens doen.

Italië
In Italië zetten ze op kerstavond alleen vis op tafel. Het wordt ook wel het feestmaal van de zeven vissen genoemd. Vroeger was dit een vorm van vasten omdat er geen vlees werd gegeten. Tegenwoordig zijn het meestal zeven verschillende visgerechten.

Polen
Ook in Polen wordt er meestal ook een kerstdiner zonder vlees geserveerd. Hier bestaat het kerstmenu vaak uit vis, rode bietensoep en maanzaadcake.

Slowakije
Zuurkoolsoep en gefrituurde karper. Dat is wat de Slowaken eten met kerst. De karper wordt voor kerst levend gekocht en thuis in water bewaard tot hij bereid wordt. Verser kun je het niet krijgen toch?


Top 10 meest gelezen berichten in 2018

Jullie zij fan van de video’s op de website. En dat snappen we, want wat is er nu leuker dan een kijkje in de keuken (soms letterlijk!) van je collega’s te krijgen? Maar de beste bekeken video is toch wel de presentatie van de zorgmedewerker van het jaar 2018: Berdine Nooijen En dat vinden we leuk, want we zetten graag collega’s in het zonnetje. Daarom zullen we ook in 2019 weer de verkiezing zorgmedewerker van het jaar houden. Weet jij al wie je gaat nomineren?

Maar ook de artikelen op Voeding in de Zorg worden goed gelezen. Welke vonden jullie het leukste en werden het meest gelezen? Dit is de top 10:

  1. Ouderenzorg van toen en nu
  2. Tips bij kauw- en slikproblemen
  3. Eten met je vingers
  4. Warm weer? Geef bewoners geen ijskoud drinken
  5. Zo zet jij je collega’s in het zonnetje
  6. 7x iets lekkers tussendoor
  7. 6x dagbesteding in het voorjaar
  8. De verwenzuster
  9. Hitte? Laat ze drinken!
  10. Lentekriebels

Heb jij één je er een gemist? Geen probleem. Door de linkjes hierboven kun je alles nog eens rustig nalezen. En heb je tips voor ons voor onderwerpen voor volgend jaar? Laat het ons vooral weten!


8 tips voor een feestelijk kerstdessert

Een kerstdiner is natuurlijk niet compleet zonder een lekker dessert. Maar een ingewikkeld dessert, daar heb je de tijd niet voor. Daarom geven we je 8 tips van een eenvoudig dessert toch iets feestelijks te maken!

  1. Serveer je dessert eens niet in een aardewerk schaaltje, maar bijvoorbeeld in een kopje of mooi glas. Dat ziet er gelijk al een stuk feestelijker uit.
  2. Garneer het dessert met een chocolade hulstblaadje of kerstkransje. Simpel, maar leuk en lekker.
  3. Een toetje in laagjes ziet er ook altijd feestelijk uit. Maak eens een ‘trifle’: een laagje cake (in kleine stukjes), een laagje verse fruit, een laagje vanillevla, weer een laagje fruit en tot slot een toefje slagroom met wat hagelslag er bovenop.
  4. Eindig je het kerstdiner met koffie of thee? Dan hoort daar natuurlijk een koekje bij. Met uitsteekvormpjes in vorm van een kerstboom of kerstster maak je eenvoudig een ‘kerst’stroopwafel. Je kunt natuurlijk kant-en-klare kerstkoekjes kopen.
  5. Gebruik je een bordje voor het dessert? Bestrooi het bord dan met een klein beetje cacao of poedersuiker.
  6. Tegenwoordig kun je relatief goedkoop servies kopen met een leuk kerstmotiefje erop. Wedden dat de eenvoudigste toetjes dan toch lekkerder smaken als je het daarin opdient?
  7. Maak eens een dessertbuffet. Vraag aan familieleden het favoriete toetje van hun vader, moeder of ander familielid te maken. Zet deze toetjes bij elkaar op een mooi gedekte kersttafel en je krijgt een feestelijk geheel.
  8. Bij de bakafdeling in de supermarkt vind je vaak leuke garneerspullen: zilveren balletjes, suikersterretjes of vloeibare chocolade. Leuk om het toetje op te vrolijken.

Nog geen inspiratie voor een kerstdessert? Kijk dan eens bij onze recepten. Daar vind je onder andere een heerlijke tiramisu (zonder rauwe eieren!).


Warme mantel

De dag van de mantelzorger is een bijzondere dag. Er zijn ongeveer 4,4 miljoen mensen in Nederland die zorg verlenen, zonder dat ze ervoor betaald krijgen. Ze verzorgen een familielid of werken als vrijwilliger. Ik maak een diepe buiging voor al die mensen!

Mantelzorg, het woord bestaat nog helemaal niet zo lang. Het is in 1972 bedacht voor Dr. Johannes Hattinga-Verschure. Hij benoemde de ‘zorg die je in een kleine groep aan elkaar verleent’. Hij zei: ‘de zorg voor iedereen uit de groep is als een mantel, die verwarmt, beschut en beveiligt’. Vandaar het woord mantelzorg.

In deze decembermaand staat warmte en samenzijn natuurlijk centraal. We zoeken elkaar op met de feestdagen en er wordt van alles georganiseerd. Het is juist nu het moment om na te denken hoe we dit warme gevoel de rest van het jaar kunnen vasthouden.

Actieverwerven
Veel instellingen hebben geen beleid als het gaat om werven van vrijwilligers. Ik vind het jammer dat ze wachter tot iemand zich meldt. Een instelling zou best creatiever kunnen nadenken over mantelzorg. Er zijn al projecten waarbij studenten in verzorgingshuizen wonen. Een echte win-win situatie, een student heeft een kamer en de instelling ‘extra handjes’. Hoe leuk is het als je als eerstejaars student wordt rondgeleid door je nieuwe stad op een duofiets door iemand die al zijn hele leven in die stad woont?

Erbij horen
In het hospice waar ik werkzaam ben zijn veel vrijwilligers. Meestal dames, met regelmaat de pensioengerechtigde leeftijd gepasseerd, die zorg verlenen op vrijwillige basis. Mensen willen er graag ‘werken’. Dat komt door de goede sfeer en door het feit dat zij totaal worden opgenomen in het team. Ze horen er echt bij en dat gevoel hebben ze ook. Dat is zo belangrijk!

Taken van een mantelzorger
Het zit ook in de coördinatie. Als het lukt om vanuit de organisatie de mogelijke taken van een mantelzorger duidelijk te omschrijven dan schept dit duidelijkheid. Dat geldt ook voor de familie. Bijna altijd wil de familie wel een bijdrage leveren, maar in de drukke levens van mensen moet dit wel ingepland worden. Structuur is daarbij van belang. Met een beetje goede wil en vanuit de organisatie geïnitieerd, moet het toch lukken met elkaar voor de ouderen iets te betekenen. Hetzij door te koken, hetzij in de ondersteuning bij uitjes of zomaar een spelletje.

Die omschrijving van meneer Hattinga: samen een warme mantel vormen, daar gaat het natuurlijk om. Ik ben benieuwd hoe jullie dat aanpakken? Hoe zorgen jullie voor een goede samenwerking met mantelzorgers? Is er een plan? Hebben jullie tips? Deel ze vooral op onze Facebookpagina!

Meer weten over Yvonne? Kijk op www.yvonnegvaningen.nl


Zorgmedewerker aan het woord: Astrid Spier

Waar werk je?
‘Bij Evean, een zorgorganisatie in Noord-Holland. Ik ben productspecialist Eten & Drinken voor intramurale locaties in de regio’s Amsterdam, Zaanstreek en Waterland. Dit doe ik nu twee jaar, daarvoor was ik hoofd facilitaire dienst en van origine ben ik instellingskok – dat komt me nu heel goed van pas. In totaal heb ik zes verschillende functies gehad, maar ik heb me nog geen dag verveeld.’

Wat houdt je werk zoal in?
‘Evean is overgegaan op integraal management. Bij ons betekent dit dat er veel specialistische facilitaire kennis weg is. Dus als er vanuit de zorg kennis nodig is over bijvoorbeeld eten en drinken, dan bellen zij mij. Ik ben dit jaar onder andere bezig met de implementatie van een digitaal registratiesysteem voor de voedselveiligheid. Registreren kan allemaal via de iPad, je hoeft veel minder formulieren in te vullen en niet meer te archiveren. Begin volgend jaar zullen er trainingen sociale hygiëne gegeven worden aan medewerkers en vrijwilligers voor het verantwoord schenken van alcoholische dranken.’

Wat voor ontwikkelingen zie je op voedingsgebied?
‘Een paar jaar geleden is besloten om alle warme maaltijden uit te besteden, maar op steeds meer locaties willen medewerkers nu toch weer zelf koken. Twee jaar geleden heb ik een nieuw voedingsbeleid op papier gezet, zodat locaties kunnen kiezen: helemaal zelf bereiden, helemaal kant-en-klaar of een combinatie van beide. Dat heeft bijvoorbeeld ook gevolgen voor de inrichting en de apparatuur in de centrale keukens en voor de afdelingskeukens op de locaties voor kleinschalig wonen.

Is dat een goede ontwikkeling?
‘Ja, ik ben heel blij dat dat zelf koken weer in opkomst is, dat er meer focus is op het welbevinden van de bewoners. Heel lang is eten en drinken een sluitpost op de begroting geweest. Als er bezuinigd moest worden, dan kon er nog wel iets van het voedingsbudget af. Terwijl ik me afvraag: wat is er nou belangrijker dan gezond en lekker eten en drinken? Een lekkere maaltijd, de geuren en de smaken, bewoners die zelf kunnen meehelpen in de keuken. Daarvoor is bij ons tegenwoordig weer meer ruimte en dat vind ik een heel goede zaak. We willen laten zien dat mensen ertoe doen en dat ze zich thuis kunnen voelen bij Evean. We doen met “Thuis bij Evean” mee aan het programma Waardigheid en Trots van VWS. Evean wil dat bewoners, binnen de mogelijkheden en beperkingen die ze hebben, het leven dat ze thuis hadden zoveel mogelijk kunnen voortzetten na de verhuizing naar het verpleeghuis.

Wat is het leukste aan je werk?
‘Het leukste vind ik de gesprekken: met bewoners, met koks, met de mensen van de restauratieve dienst, met leveranciers. Samen dingen bedenken zodat het zelf koken goed verloopt.’

Want er is niet altijd even veel tijd?
‘Nee, en dat kan best problematisch zijn. Stel bijvoorbeeld dat je een (zorg)invalkracht op Kleinschalig wonen bent en je hoort ’s morgens dat je ’s middags ergens moet werken. En dan moet je ook nog zelf iets koken wat iemand anders heeft bedacht. Dat kan lastig zijn. Of je bent een verzorgende van 23 jaar met een andere culturele achtergrond en er staat hachée op het menu. Nog nooit gemaakt of gegeten, hoe doe je dat? Steeds meer leveranciers hebben nu een receptenboek op de webshop. Je vult in voor hoeveel bewoners je moet koken en alle ingrediënten liggen meteen in je digitale winkelwagentje. Er staat een werkbeschrijving bij en vaak ook nog een video hoe je het moet bereiden. Ideaal. Met dit soort dingen maken we het voor onze collega’s in de zorg net even makkelijker.

Eten en drinken zijn een onmisbaar onderdeel van de zorg en absoluut geen bijzaak. Ik ben ervan overtuigd dat bewoners zich dankzij een smakelijke, gezellige en gezonde maaltijd beter voelen en dat de hulpvraag daardoor kan afnemen.’