• E-Bestel
    X

Voeding in de Zorg - juni 2019


Digitale zorg

Ben jij een digibeet of doe je juist alles op je tablet of smartphone? Zorgmedewerker Ellen is dol op digitaal. Online vindt ze namelijk veel recepten. X bestelt alle boodschappen online en vertelt wat haar opvalt. Wij checkten of online werken altijd sneller is, of sociale media eenzaamheid kan voorkomen én of je alle online informatie over voeding kunt geloven. Ook spraken wij zorgmedewerker van het jaar, Anne Tjoonk, en delen wij een nieuwe receptvideo met heerlijke, hartige kwarkbolletjes.


Digibeet in de zorg

Volgens Wikipedia is een digibeet iemand die niet met digitale media om kan gaan. Ik behoor zeker niet tot deze groep. Googelen is bijvoorbeeld een van mijn favoriete bezigheden. Ik sta bekend als iemand die alles uitzoekt via internet. Voor mijn werk is dat reuzegemakkelijk. Regelmatig zoek ik thuis een recept op of tijdens het koken op mijn werk kijk ik even op mijn telefoon, welke kruiden er ook alweer in de macaroni gaan. Ik ben gek op Word- en Excelbestanden en maak dan ook trouw elke week het weekmenu voor de bewoners op mijn werk, netjes en overzichtelijk in kolommen. 

Tegenwoordig zijn ‘we’ heel modern, bijna alles gaat via de computer. Hoe gaat dat op de pg-afdeling waar ik werk? Als gastvrouw hoef ik niet zoveel te doen met digitale zorg. Ik lees wel eens een verslag van iemand als dat belangrijk is om te weten, maar verder houd ik me lekker bezig met de mensen en met het bereiden van een heerlijke maaltijd. Vroeger was er van elke bewoner een map, waarin alles opgeschreven werd door alle disciplines: de verzorgenden, de arts, de logopedist, etc.

In plaats van al die mappen is er nu één computer, waar werkelijk álles op gedaan moet worden. Als groep hanteren wij nog wel “stiekem” een papieren agenda, maar dat is ook het enige dat niet digitaal gaat. Ik zie dat de verzorging veel bezig is met rapporteren en ik heb het idee dat sinds het computertijdperk er ook veel meer vastgelegd moet worden.  

Collega Maria is 62 en zegt het volgende over digitale zorg: “Ik ben er niet mee opgegroeid, maar je moet wel met je tijd meegaan. Als ik het niet weet, vraag ik een collega om hulp. De computer is niet mijn favoriet, maar ik kan me redden hoor!”

Collega Jenny is met haar 37 jaar van een andere generatie. Zij vertelt: “Op de computer vind ik het soms minder overzichtelijk. Een map van een bewoner pakte ik vaak gemakkelijker dan dat ik de informatie op de computer opzoek. Een map kun je vasthouden, is tastbaarder. Rapporteren via de computer gaat wel sneller, omdat je kunt typen en sommige dingen alleen maar hoeft aan te vinken.”

Nadat ik mijn collega’s hun mening heb gevraagd over digitale zorg, open ik nog even snel familienet op de computer. Op familienet kunnen familie en medewerkers foto’s, aankondigingen van activiteiten en andere korte berichten plaatsen. Ik plaats een paar foto’s van bewoners die aan het genieten zijn van mijn macaronitaart, mede ‘tot stand gekomen’ dankzij mijn google-speurwerk. Macaronitaart is namelijk het favoriete gerecht van de bewoners en daar moet het thuisfront natuurlijk getuige van zijn. Toch wel mooi dat we dit digitaal met ze kunnen delen!


Interview met zorgmedewerker van het jaar, Anne Tjoonk

Anne Tjoonk is zorgmedewerker van het jaar 2019. Wij spraken met haar over de feestelijke prijsuitreiking. Wat kwam er allemaal op haar af en wat wil ze graag met alle andere zorgmedewerkers delen?

Hoe is het nu met je?
Het gaat harstikke goed! Ik ben weer een beetje bijgekomen. Wat was het bijzonder om mee te maken. Ik was heel erg onder de indruk van alles wat er geregeld was. 

Wat vond je het meest bijzonder?
Dat ik daar aankwam en al die mensen daar waren: bewoners, collega’s en mijn familie.
Ik heb mijn ouders eigenlijk nooit zien huilen, maar nu zag ik mijn moeder en mijn vader met tranen in de ogen. Ja, dat raakt je wel. Het was ook heel bijzonder dat de bewoners erbij waren. Toen dacht ik meteen: wat een werk is dat geweest om iedereen hier beneden te krijgen. Zo lief dat iedereen daar speciaal voor mij was!

Waarom ben je genomineerd?
Dat heb ik eigenlijk vooral te danken aan Janny. Zij heeft mij aangemeld en is er actief mee aan de slag gegaan. Zij heeft ervoor gezorgd dat heel veel mensen op mij stemden. Janny werkt bij ons en helpt collega’s te re-integreren. Bovendien is zij mantelzorger voor haar man én zat zij in de cliëntenraad. Daardoor ken ik haar heel goed. Eigenlijk verdient Janny zelf ook een prijs. Ze doet heel veel! Ze kookt voor haar man, soms ook voor anderen en ze helpt ons altijd. 

Zouden er meer Janny’s moeten zijn?
Absoluut! Het is voor ons natuurlijk heel fijn als een mantelzorger zo actief is. Dat is mooi, omdat iemand in de buurt is van zijn of haar naaste, en tegelijkertijd heel praktisch. Want zorgmedewerker is een prachtig beroep, maar we hebben het wel harstikke druk. Het samen doen, helpt dan enorm.

Hebben jullie ook vrijwilligers?
Ja, die zijn er zeker. Sinds kort maken we onderscheid tussen zorggezellen en teamgezellen. 
De zorggezel helpt vooral bij de sociale activiteiten en de teamgezel is er echt voor ons. 
Die kan het team ontlasten door allerlei werkzaamheden over te nemen. Denk bijvoorbeeld aan het krullen van iemands haar of aan het rondbrengen van het eten. 

Hoe ziet het eetmoment er bij jullie uit?
We hebben een centrale keuken, dus de avondmaaltijd wordt daar gemaakt. Wij verzorgen de lunch en het ontbijt. Daarmee kun je echt het verschil maken. Ik zorg bijvoorbeeld voor een extra gekookt eitje bij het ontbijt.

Heb je nog een tip aan alle collega’s in het land?
Nou, iedereen doet het werk natuurlijk op z’n eigen manier. Maar ik denk dat het belangrijk is dat je heel goed weet wat een bewoner nodig heeft. Luister daarom goed naar de bewoner. Wees creatief en durf te vragen. Zorg ook dat je het goed kunt vinden met je collega’s, want dan kun je veel makkelijker samenwerken. En goed om je te realiseren: je hoeft echt niet alles zelf te doen. Als een bewoner bijvoorbeeld vaker een wandelingetje wil maken, vraag dan aan de familie om dat te doen of zorg dat vrijwilligers een wandelclubje oprichten. Of als iemand heel graag iets specifieks wil eten, kun je de familie vragen of ze dit willen kopen. Jij bent vaak de enige die weet wat de wensen van een bewoner zijn.

Heb je nog een slotboodschap?
Onderschat jezelf niet als zorgmedewerker. Wij kunnen samen namelijk het verschil maken en ervoor zorgen dat de laatste fase van het leven van onze bewoners zo mooi mogelijk is. 


Digitale zorg: 5 tips 

Nog maar 12 jaar geleden werd de iPhone geïntroduceerd. Voor die tijd kenden we geen smartphones of tablets. Je kunt het je nu toch bijna niet meer voorstellen. Ook in de zorg kan digitaal werken veel voordelen bieden. Wij geven je 5 tips. 

  1. Maak digitale notities
    Je kunt natuurlijk een ouderwets notieblokje gebruiken, maar notities kun je ook heel goed op een tablet of smartphone zetten. Het voordeel is dat je ze minder snel kwijtraakt en altijd kunt inzien (als je je telefoon of tablet bij je hebt natuurlijk). 
  2. Bestel de boodschappen via een App
    Steeds meer leveranciers hebben een handige App, waarmee je de boodschappen kunt bestellen. Geen ingewikkelde systemen of lijsten, maar eenvoudig en snel je boodschappenlijstje invoeren. En dat scheelt veel tijd. Bijkomend voordeel: je kunt kiezen of  je kant en klare maaltijden bestelt of de ingrediënten voor de maaltijden. Een combinatie van beide is natuurlijk ook nog mogelijk. 
  3. Maak foto’s van de voorraadkast
    Er zijn handige systemen om je voorraadkast te koppelen aan het online bestelsysteem door te werken met een automatisch bestelbord. Heb je dat niet? Dan is het ook heel handig om een foto te maken van de voorraadkast, voordat je gaat bestellen. Zo weet je precies wat je nog in huis hebt.
  4. Maak gebruik van online netwerken
    Er bestaan zogenaamde zorgnetwerken (bijvoorbeeld carenzorgt.nl) speciaal voor iedereen die zorg krijgt of zorg geeft. Hierop kun je afspraken maken en taken verdelen, elkaar op de hoogte houden en contact leggen. 
  5. Help bewoners
    Ook bewoners kunnen volop gebruik maken van het digitale landschap. Help ze om handige apps te downloaden, filmpjes te bekijken of misschien wel een profiel aan te maken op Facebook. Daar beleven ze een hoop plezier aan. 

Fact checker
Is online beter?

We doen steeds meer digitaal en een dag zonder internet is bijna ondenkbaar. Ook op ons werk. Maar is online in de zorg altijd beter? Wij zochten het uit!

Digitaal werken is altijd sneller
Feit en fabel
In de meeste zorginstellingen zorgde het overgaan van een papieren naar een digitale administratie voor efficiënter werken. Dat is ook wel logisch: digitaal is alles makkelijker te vinden en zijn gegevens eenvoudiger aan elkaar te koppelen. Ook is het uitwisselen van informatie makkelijker en kun je analyseren wat er gebeurt. Tot zover gaat het allemaal over de administratie. Als zorgmedewerker heb je daarmee te maken als je bijvoorbeeld informatie zoekt over een bewoner of iets wilt bestellen. Maar er zijn ook veel uitvoerende taken waarbij je niets hebt aan een computer, smartphone of tablet. Voor een zorgmedewerker betekent digitaal werken dus lang niet altijd sneller werken.

Sociale media helpen niet tegen eenzaamheid
Feit!
Sociale media helpen niet tegen eenzaamheid, als bewoners in het dagelijks leven geen direct contact met anderen hebben. Volgens professor Theo van Tilburg, hoogleraar sociologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, moet je het meer zien als een verlengde van het offline contact. Nieuwe contacten maken via sociale media is onwaarschijnlijk, maar het medium kan helpen om “oude” contacten te onderhouden. Het vergt wel begeleiding om ouderen wegwijs te maken in de wereld van de sociale media. 

Alles wat op internet staat over gezonde voeding kun je geloven
Fabel!
Op internet wordt van alles beweerd over gezonde voeding. De ene hype volgt de andere op. Geloof daarom niet alles wat je leest! Op www.voedingindezorg.nl gaan wij uit van de adviezen van de Gezondheidsraad en het Voedingscentrum. Wij vinden het heel belangrijk om op basis van de huidige wetenschappelijke inzichten over voeding te schrijven. Uiteraard werken wij samen met het Friesland Campina Institute. Het is ons doel om online goede en betrouwbare informatie te delen over gezonde voeding in de zorg.